Sanmıyorum ki bir kimse, parmağını bükmeden veya ayağını kaldırmadan, gönül rahatlığıyla çocukluğun gereksiz ve iç karartıcı bir dönem olduğunu söyleyebilsin... Bilmiyorum sadece bende mi böyle özel yeri var, ancak tüm dünya kaygılarından uzak ve saf eğlenceye yönelik bir yaşam gerçekten güzeldi, en azından benim açımdan. Belki o zamanlar Metallica'nın şimdiki gibi nu-metal benzeri parçalarla metalin kralı imajını zedelemediğinden, belki hayat denilen yeri geldiğinde anlamsız olgunun anlamının önemli olmadığından, belki de sadece çocuk oluşumuzdan... Sebebi sadece biri veya hepsi olabilir, ancak şundan eminim ki o sebepler arasında Sid Meier oyunları da var.

Yaptığı her oyunu bağımlılık yaratan ve sizi günlerce oyalayan kaç oyun yapımcısı biliyorsunuz? 5? 2? 63? Aklımı Peter Molyneux biraz kurcalasa da ben Sid Meier'den başkasını tanımıyorum açıkçası. Pirates! ve Civilization serileri gibi zamanının sıradışı oyunlara imza atan bu adam, çıkardığı tüm oyunlara klasik sıfatı yakıştırmasını bilen nadir kişilerden. Geçtiğimiz aylarda günümüz teknolojisine uyarlanan Pirates! da bende aynı etkiyi yarattı, yaklaşık 15 sene önceki Pirates! oyunundan farkı olmamasına rağmen.. Gelgelelim bu oyun sihirbazı insan, yarattıktan sonra çok fazla karışmadığı bir seriye, Civilization'a bizzat kendi elleriyle yeniden hayat veriyor.

Evet, Civilization IV'ü heyecanla beklemek için sadece yukarıdaki 3 kelime yeterli. İlk Civilization'dan sonra baş tasarımcılığını hep başkaları yapan (Jeff Briggs ve Brian Reynolds) seride kısmen arka planda kalan Sid Meier, bu sefer sahne arkasından öne geçerek 4 rakamını Civilization serisine unutulmaz sıfatıyla kazımaya çalışıyor. Aslına bakarsanız bu olay sadece bir söylenti, kimi kaynaklar Soren Johnson'ı baş tasarımcı gösterse de kimi kaynaklar Sid Meier'i söylüyor. Ne olursa olsun, Sid Meier'in tek parmağı değmesi bile Civilization IV'ün yeni bir klasik olması için yeterli olacaktır.

4. oyun, olgunlaşan Civilization serisinde bir devrim niteliği taşıyacak gibi görünüyor. Her şeyden önce 90'lardan bu yana 2 boyutta monitörlere yansıyan oyun, bu kez 3 boyutlu olarak karşımıza çıkacak. Strateji oyunları dahil pek çok aksiyon ve spor oyununda kullanılan Gamebryo motoru bu kez seçilmiş. Yapımcılar, geçtiğimiz yıl Pirates!'ın günümüz teknolojisine uyarlanan versiyonunda da aynı motoru kullanmışlardı, muhtemelen beğenmiş olacaklar ki bu kadar büyük bir oyuna da aynı motoru layık görmüşler. Civilization 3'te kullanılan SMAC motorunun 2 boyutlu olmasının yanı sıra teknolojik açıdan pek çok eksiği vardı, en azından günümüze kıyasla. NDL'in ürettiği 3 boyutlu motor sayesinde artık dünya gerçekçi bir görünüme kavuşacak. Pek çok oyun tarafından kullanılan motor, bazı strateji oyunlarınca da tercih edildi bu zamana kadar; Axis & Allies, Kohan II: Kings of War ve önümüzdeki günlerde çıkacak olan Empire Earth II bunlara örnek gösterilebilir.

Oyun yapımcıları konferasında Soren Johnson'ın da belirttiği üzere, iyi bir seri oyununun özelliklerinden 3'ü geliştirilmiş, yeni ve gelenekçi olması. Bu felsefeyi beyinlerine kazıyarak yola çıkan ekip, bu anlamda klasik Civilization yapısını koruyarak oyuna eğlenceyi artırıcı pek çok unsur eklemiş. Oyunu yeni baştan yaratmaktansa zararlı otları temizleyerek seyre doyulmaz bir yapım ortaya konulmuş. Yani 4. oyun, Civilization 3'ten karmaşık veya tamamen farklı olmayacak, tek farkı karmaşık yapıyı basite indirgeyerek eğlenceyi zirveye çıkarmak. Bu da yepyeni bir seri yaratacak kadar büyük bir fark sayılır

Evet, az önce belirttiğim gibi "of" çekmenize neden olan zevksiz unsurlar oyundan atılıyor. Bunların içerisinde Civilization 3'te şaha kalkamamanın belki de en büyük nedeni isyanlar, kirlilik gibi zararlı otlar bulunuyor. Onlar olmadığı zaman oyunun ne zorluğu kalır ki diye düşünebilirsiniz, nitekim haklısınız. Bunlar oyundan uzaklaştırılsa da yerine eğlenceye zemin hazırlayan yeni sistemler getiriliyor, örneğin sağlık sistemi. Ancak detaylar ne yazık ki şu aşamada belli değil. Yapımcılara göre yapmaya çalıştıkları şey, daha az mikro yönetim, daha yüksek kontrol, daha yüksek eğlence.

Oynanışı en çok değiştiren şeyse oynanıştaki ince, ancak etkisi hayli büyük yenilikler olacak. Örneğin kentsel yaşam, din ve yeni teknoloji ağacı bireyleri bunlardan 3'ü. Ana haritadan da görebileceğiniz din, etki alanı boyunca, yani tüm topraklarınızda yayılacak ve insanları mutlu tutan yegane şey olacak. Hatta dini bakımdan kendinden geçen birtakım yörelerde bazı 'büyük kahin'ler yaratarak dininize din katabileceksiniz (?). Teknoloji ağacında ise, teknolojik olmasa da bazı yenilikler sayesinde zalimlikle meleklik (?) arasındaki çizgide tango yapabileceksiniz. Örneğin kölelik, veya halka ve basına konuşma özgürlüğü vererek huzuru sağlayabiliyoruz. Yeni teknolojilerin yanı sıra önceki Civilization oyunlarının aksine, 4. oyun size teknolojik bakımdan keskin bir çizgide gitmeye zorlamıyor sizi. Uygarlık gelişimi konusunda kafanıza göre takılarak istediğiniz yoldan gitmeniz mümkün. Bu anlamda oyunun sonlarına doğru geniş yelpazede teknolojiler görmek mümkün olacak. Ancak elbette ki yapımcılar, barutu keşfetmemiş bir uygarlığın tank üretmesi gibi bir absürdlüğü oyunda barındırmıyorlar.

Civilization 3'teki sınırlı uygarlık sayısı, 4. oyunda tam 19'a çıkıyor. Bunlardan belli olan henüz yok, ancak bir veya birkaç Türk uygarlığını oyunda beklemek mümkün. Yeni uygarlıkların yanı sıra sahip oldukları birimler de hayli farklılaşarak 3 boyutlu dünyaya adım atıyorlar. 3 boyutlu haritanın getirdiği bir diğer yenilikse birimlerin hareket kareleri. 2 ve 3. oyunlarda elmas şeklinde olan altıgen hareket bölgelerinden farklı olarak 4. oyunda, tıpkı ilk oyundaki gibi yuvarlak bölgeler kullanılıyor.

Gerçek bir dünyaya adım atmalarının yanı sıra birimler, artık sadece 'önüne gelene bir tekme'cilik oynamayacak. Kazandığı zor savaşlardan rütbe ve deneyim kazanan birimler, rütbe atladıkça bazı gelişim imkanlarına da sahip olacaklar. Örneğin, yolda yürümediği sürece turn başına hareket sayısı azalan birimlerden rütbe atlayanlar, düşman yollarında güvenle hareket ederek uzun uzun hareket edebilecekler. Teknolojik olarak geri kalmış bir uygarlığın, modern teknolojiye erişmiş biri karşısında kesinlikle şansı olmayacağını belirtiyor yapımcılar. Yani bu şu anlama geliyor, artık mızraklı birlikler ölüm kusan tankların yanına bile yaklaşamayacak.

Firaxis ekibi, büyük önem verdiği tek oyunculu kısmın yanı sıra çok oyunculu bölümü de pas geçmiyor. Tek oyunculu kısmı co-op oynayabileceğiniz gibi arkadaşlarınıza karşı kıyasıya mücadele de verebileceksiniz. Her yeni oyun başlangıcında oyuncular, haritaya karma olarak dağıtılacak, tüm oyuncuların koşulları eşit olarak. Bu da adil bir oyun yapısı sunacak. Yapımcılar, çoklu oyuncunun hikaye kısmından dahi zevkli olduğunu belirtiyor, zira işten sonra asgari 4 saat birbirlerine karşı mücadele verdiklerini söylüyorlar!

Çoğu oyunun aksine Civilization IV'te anlaşılmaz biçimde kodlanmış, komplike mod yapım araçları bulunmuyor. Tüm oyun XML'de depolanırken güçlü bir scripting dili olan Python da motorun içine işlenmiş olarak karşımıza çıkacak. Bunun da önemi şu ki, tek oyunculu kısım bittikten, çok oyunculu modlar da zevk vermedikten sonra binlerce mod yapımcısı istediği dünyayı çok kolay şekilde yaratarak Civilization IV ismini ölümsüz yapacak. Yani bu oyunda son yok!

İlginç olan bir başka şeyse, Infogrames, yeni adıyla Atari'nin Civilization'dan elini çekip oyunun dağıtım hakkını Take-Two'ya devretmesi. Bundan böyle Civilization IV ve ek paketleri, Take-Two imzasıyla satışa çıkacak. 2003'ün sonlarına doğru başlayan çalışmalar, git gide olgunlaşsa da halen pek çok şey belirsiz, çıkış tarihi gibi. 2005'in sonlarına doğru piyasaya çıkacağı belirtilen oyunu beklemek için sanırım peygamber sabrı göstermek gerekiyor. Sadece 2005 değil, çıktığı gün itibariyle son zamanların en bomba ve aylarca oyalayacak 'bağımlılık simülasyonu' olacak Civilization IV. Bekleyemiyoruz !?!